KİTAPLIKTAN-1

0
119

Uzunca bir kış mevsiminden sonra sıcak yaz günlerine kavuştuk. Pek çoklarımız tatil yerlerinin yolunu tuttu bile. Masraflar kalem değiştirdi. Çoluk çocuğun okul masraflarının yerini ödüllere; yakıtlar düğün hediyelerine ayrılıyor. Özlemle beklenen yaz tatili bütçeler için “paranın katili” olma alışkanlığından hiç vazgeçmiyor. Bütün bunlara rağmen tatil zamanları ve yaz mevsimi tazelendiğimiz kuvvet topladığımız bir zamandır.

Yazan insanlar için yaz mevsimi her ne kadar dinlenme mevsimi olarak görülse de yeni projeler için uygun bir zamandır. Biriken okunacak kitaplar listesi bu dönemde bir bir azalır. Sık sık bir konu hakkında düşünürken ya da birileriyle konuşurken şu kitabı da okumak gerekir denerek önermelerde bulunulur. Yazın yaşamında da olmazsa olmaz gibi başucu kitapları vardır. Çünkü hiçbir sanat dünden gelen mirası görmezden gelerek üretilemez. Her konudaki tarihsel gelişimi, neden sonuç ilişkisinde kavramak gerekli. Ya değilse günümüzdeki olayların gelişimini ve değişimi kavrayamayız. Kavramadığımız duygu ve durumlarda ötekini dışlamak, yalnız bizim olanı sevmek, hatta günümüzden çok geçmişe özlemle yaşamaya bizi iter. Sık sık tarihin şanlı sayfalarıyla övünen insanların bugünün sorunlarıyla başa çıkamamasının bir nedeni de budur. Sürekli nostaljiyi beslemek kısır bir döngüye neden olabilir. “Biz eskiden eskiden su içerdik testiden.”  Testi kırılmış, eski çamlar bardak olmuştur. Ya da biz şunların torunlarıyız deyip de geçmişte atılan adımlarsı bir adım öne götürememek insanın kör noktası haline gelebilir. Değerleri sevmek ve kavramak başka şey kendini sınırlamak başka şey. Bu nedenle tarihsel süreci iyi okumak, düşüncelerimizi yenilerken ya da yinelerken gerekli bir şeydir. Sanat her ne kadar öznel bir yaratıysa da nesnel bilgilere mutlaka ihtiyaç vardır. Edebiyat tarihinde de edebiyat akımlarının gelişimi toplumsal değişimle birlikte seyreder. Bu nedenle akımları ve edebiyat tarihinin gelişimine kısaca bakmakta yarar olabilir.

Okunacak kitaplar arasında eleştiriyle ilgilenen arkadaşların, Berna Moran’ın Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, Asım Bezirci’nin kitapları, Terry Eaglaton’un Edebiyat Kuramı ve Eleştiri adlı eserleri, Adorno’dan Edebiyat, Şara Sayın’ın Yazınbilim ve Alımlama Estetiği, Georg Lukascs’ın Estetik (3 cilt), Zehra İpşiroğlu’nun Düşünme Korkusu adlı kitaplarını okumalarında yarar olabilir. Bundan sonrası için Kubilay Aktulum’un Metinler Arası İlişkiler ve Christopher Caudwel’in “Ölen bir Kültür Üzerine İncelemeler” ve “Yanılsama ve Gerçeklik” de okunacak kitaplar arasına mutlaka alınması gerekli kitaplar. Bu liste daha da uzayabilir tabii ki. Ancak okumanın ağız tadı gibi duyumsal bir yanı da vardır. Okuduğumuz şeyler benzeri şeyler doğru bizi kendiliğinden bir yolculuğa çıkarır zaten. İş ki başlangıç yapabilelim. Bu arada kuramsal kitapların yanı sıra yeni yayınlar okumakta da yarar var elbetteki.

Ben bu türden kitaplara “geri vitesli kitaplar” derim. Çünkü anlamak ve alılmamak için mutlaka geri dönüşler yaparak okumak gerekiyor. Özellikle bu türden kaynaklarda alıntı yapılan eserler vardır ki okuma serüvenimize dâhil olmasında yarar vardır. İlgilendiğimiz özel bir alanda kitaplık oluşturmak için de bu eserler önemli ipuçları verirler.

Birisi “ama biz tatildeyiz. Bu kadar kitap olur mu ?” diyebilir. Benden önermesi. Seçim sizin.

16 Temmuz 2006 Pazar Anadolu gazetesi

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here