Ana Sayfa YAZILARIM Sanat Yazıları Ateşin Çocukları: Mercury

Ateşin Çocukları: Mercury

0
104

Sekiz notadan binlerce müzik parçası, birkaç adımla tekrarlanabilen binlerce dans şeklinin olması, insanın yaratıcılığı konusunda ne kadar güzel bir örnek. Müzik ve dansın birlikte sunulması ise ayrı bir güzellik. İnsan, sanat aracılığıyla kendine kurgusal bir gerçeklik oluşturarak düş ve düşünce dünyasını uyarırı ve zenginleştirir. Biz biliriz sinemada seyrettiğimiz Türkan Şoray’ın “Cilveli Naciye” olmadığını, ya da sahnede gördüğümüzün Kral Lear olmadığını, ancak yinede bu düşsel dünyaya dahil olmak isteriz.  27 Temmuz akşamı OGÜ Spor Salonunda Birleşik Kafkasya Derneği’nin organizasyonunu yaptığı, Mercury Kafkas Dansları Grubunun sunduğu programda Kafkas Halk Danslarının eşsiz örneklerini gördük. Sahnede savaştan aşka, çeviklikten esnekliğe, yiğitlikten güzelliğe bin bir durum yansıtıldı. Efsaneler konu olmuş öyküyle çağcıl bir türküyü bir arada duyumsadık.

Her yörenin kendine has özelliklerini sergileyen Halk oyunları yörenin yaşantısı ve insanı hakkında da ipuçları verir. Nasıl savaşırlar, nasıl aşık olurlar doğayla mücadele biçimleri, örnek aldıkları olaylar vb buna dahildir. Kafkas halk danslarında da benzeri temaları işleyen koreografilerle adeta bir ziyafet sunuldu. 65 kişilik bir kadro Kafkas halkının gerçek hikâyelerinden yola çıkarak hazırladıkları oyunları sergiler. Kendilerine “Ateşin Çocukları” adını verdikleri grubun programı yaklaşık iki buçuk saat sürdü.  Valeri Tanıya grubun sanat yönetmenliğini üstlenmiş.

Kafkas Danslarının en belirgin yanı erkek ve kadın tiplemelerindeki özellikleridir. Erkekler birer savaşçı gibi betimlenirken, kadınlar bir kuğu zarafeti çizimlerler. Erkeğin çevikliği karşısında kadın da bir o kadar zerafet içinde eşini karşılar. Romantizmin içindeki, aşkın siyah ve beyaz halleri gibi danslarında da coşkunlukla dinginliğin bir arada sergilenişine tanıklık edebiliriz. Öylesine bir coşkunluk ki özellikle erkek dansçıların gösterisini ateş karşısındaki şaman gibidir. Kevser Ruhi Kehribar kadınlar adlı eserindeki bir öyküsünde “Kartal bakışlı delikanlılar doru atlar sırtında rüzgârla yarıştı. Suna boylu kızlar billur sesleriyle türkülere girdiler” der. Gece boyunca bu sözlerin danslarda tekrar tekrar yerine gelişini gördük.

Halk danslarının çoğunda coğrafi etkilerin izleri görülür. Sıcak ülkelerin neşeli dansları, kuzeye gidildikçe hareketlenir ve çevikleşir. İşin içine yalnız insanın insanla savaşı değil, insanın doğayla olan savaşı da dahil olur. Kafkas oyunlarında da bunun etkilerini görmek mümkün. Ayrıca tarihe geçen efsanelerinden ünlü “Nart Efsaneleri” de oyunlarının konusu. Bu efsaneden “Ateşin Getirilişiyle” ilgili olanı öyküleme yapılarak sahnelendi. Bu öyküleme türleri her ne kadar batı efsanelerine benziyorsa da Kafkas efsanelerini ve doğu efsanelerini batı efsanelerinden ayıran en önemli özelliği genelde büyü içermez. Bu yanıyla daha gerçekçi olanı Nart efsanelerinin yanı sıra “Bin bir gece masallarında da bu izleri görebiliriz. Batı efsanelerindeki kişilerin cinsel yaşamları da efsanenin önemli bir izleğini oluştururken doğu efsanelerinde bu türeden mahrem konulara değinilmez. Kafkas danslarında erkek ve kadının birbirine olan aşkı da romantizmin doğası içinde sunulur. Tutkulu bir aşktan daha çok bağlılık, sadakat; coşkunlukla dinginlik arasında gidip gelen söyleşmeler hâkimdir.

Dansların güzelliğinin yanı sıra bu gösterinin başka bir özelliliği de bir STK hareketi olmasıydı. Birleşik Kafkas Derneği tarafından organize edilen gösteride, İstanbul Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere pek çok büyük kuruluş sponsorluk yapmış. Genelde dernekler kaynak yaratmak, proje üretmek ya da etkinlik yapmak konusunda hedeflerini çoğu kez küçük tutuyorlar. İlimizle birlikte pek çok ilde tekrarı yapılan gösterinin ve diğer çalışmaların diğer dernekler için örnek bir çalışmaydı. Dernek bu çalışmalara, Kafkas Müziklerini içeren CD kayıtlarını ve Kafkas tarihi ve kültürüne ait yayınları da satışa çıkarmayı dahil etmiş.  Hem kültürün çoğalması hem de kaynak yaratmak açısından önemli bir örnek.  Aynı eserleri ve o gün standlarda bulunmayan eserleri derneğin www.bdk.org.tr adresinden de elde edilebiliyor.

Her zaman bir iz ve model üzerinden gitmek zor görünür. Bu gösteri, güzelliğinin yanı sıra STK çalışmaları içinde istenirse neler yapılabileceği konusunda uygun bir örnek bıraktı. Konserden sonra ise güzel sesiyle solistin seslendirdiği türküler kulaklarımızda çınlarken, Kartal bakışlı delikanlıların rüzgârla yarışı ve suna boylu kızların nazenin adımları hala aklımızdaydı.

Zehra Çam

19 Ağustos 2007 Pazar Ag

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here